Konusu itibarıyla dönem hükümeti tarafından Çin’de yasaklanan Yaşamak, dünya çapında gördüğü ilgiden dolayı şimdiden modern klasikler arasında değerlendiriliyor. Romanın içten dili ve sıradan insanı kadrajına alan öyküsü, okurlarına kitaptan öte bir...

Konusu itibarıyla dönem hükümeti tarafından Çin’de yasaklanan Yaşamak, dünya çapında gördüğü ilgiden dolayı şimdiden modern klasikler arasında değerlendiriliyor. Romanın içten dili ve sıradan insanı kadrajına alan öyküsü, okurlarına kitaptan öte bir yaşanmışlık vadediyor. Yaşamak, başkahramanı Fugui’nin dokunaklı ve bir o kadar da merak uyandırıcı yaşam öyküsüne tanıklık etmeniz için sizi de sayfalarını aralamaya çağırıyor. Kiminin Devrimi, Kiminin Felaketi Yaşamak, Çin’de 1966-76 yılları arasında süren Kültür Devrimi’nin getirdiği toplumsal değişimleri konu ediniyor. Kitapta okurları diyalog halindeki iki farklı anlatıcı karşılıyor. Farklı köy ve kasabaları dolaşarak insanlarla sohbet eden asıl anlatıcı, günün birinde Fugui adındaki yaşlı bir köylüye rastlıyor. Ve güç bela tarlasını sürmeye çalışan bu ihtiyarın hikayesini dinlemek için onun yanına gidiyor. Kültür Devrimi’nden önceki hayatında uçarı ve savurgan bir genç olduğunu söyleyen Fugui, yaşamının nasıl ters yüz olduğunu anlatmaya başlıyor. Babasının kendisine bıraktığı mirası kısa sürede hiç eden genç adam, ardından tüm yakınlarını sırasıyla kaybettiği sefil ve acı dolu yaşam öyküsünü aktarıyor.

İsteyip istemedeğimi doğru dürüst bilmediğim, fakat neticede aleyhime çıkarsa istemediğimi iddia ettiğim bu nevi söz ve fiillerimin daimi bir mesulünü bulmuştum: Buna içimdeki şeytan diyordum, müdafaasını üzerime almaktan korktuğum bütün...

İsteyip istemedeğimi doğru dürüst bilmediğim, fakat neticede aleyhime çıkarsa istemediğimi iddia ettiğim bu nevi söz ve fiillerimin daimi bir mesulünü bulmuştum: Buna içimdeki şeytan diyordum, müdafaasını üzerime almaktan korktuğum bütün hareketlerimi ona yüklüyor ve kendi suratıma tüküreceğim yerde, haksızlığa, tesadüfün cilvesine uğramış bir mazlum gibi nefsimi şefkat ve ihtimama layık görüyordum. Halbuki ne şeytanı azizim, ne şeytanı? Bu bizim gururumuzun, salaklığımızın uydurması..

Say ettim; yalnızlıkta, acizlikte,çaresizlikte… Say ettim;tevekkülde,teslimiyette,rızada... Say ettim;nefiste… kalpte… ruhta… aşkta… sükûnda… Nefisten kalbe, kalpten nefse say ettim…Döktüm tüm çakıl taşlarımı…Gözyaşlarımın verdiği serinlik ruhumu...

Say ettim; yalnızlıkta, acizlikte,çaresizlikte… Say ettim;tevekkülde,teslimiyette,rızada... Say ettim;nefiste… kalpte… ruhta… aşkta… sükûnda… Nefisten kalbe, kalpten nefse say ettim…Döktüm tüm çakıl taşlarımı…Gözyaşlarımın verdiği serinlik ruhumu biraz ferahlatmıştı. Tüm cesaretimi toplayıp bakışlarımı yavrumun olduğu yere doğru uzattım.O da ne?Gözlerime inanamadım.Kupkuru çölün ortasında bir ananın gözyaşları rahmet, kanayan yüreği kaynak olmuştu. Bu su, kızgın çölde anayı temsil eder gibi akacak, kıyamete kadar gözyaşlarımla bereket bulacaktı. Nuriye Çeleğen, Aşk-ı Sükûn'da, Hazreti Hacer'in, teslimiyet ve tevekkülden örülmüş, yalnızlığın en koyusundan geçip hepimize analık eden şefkatiyle bereketlenen büyük yolculuğunu anlatıyor. Her kadın Hacer'dir, fark yürüyüştedir…

Nefis bir müzik duyuluyor, kim bilir hangi senfoni... Onlarca farklı enstrüman var sahnede. Kemanların esinde piyano, onun eşliğinde nefesliler giriyor devreye, hepsi aynı anda aynı notaya basarken bile farklı sesler çıkarıyorlar. Orkestranın...

Nefis bir müzik duyuluyor, kim bilir hangi senfoni... Onlarca farklı enstrüman var sahnede. Kemanların esinde piyano, onun eşliğinde nefesliler giriyor devreye, hepsi aynı anda aynı notaya basarken bile farklı sesler çıkarıyorlar. Orkestranın varlığından haberdar olmasa bu sesin tek bir yerden çıktığına inanabilir insan. Melodiyi işitmeyenler Bir’i, bütünü oluşturan parçaları tek tek alıp, 'Bak,' diyorlar, 'Bak! Bu öteki...' Keman’ın Piyano’yu dışladığı bir sahneyi sadece komik çizgi filmlerde görebileceğimizden eminiz hâlbuki... Bütün sıfatlarının, görevlerinin ötesinde bir eğitim neferi olan Ziya Selçuk, Bölünmüş Dünya üzerine sorduğu sorular ve aradığı/bulduğu cevaplarla müziğin sesini biraz daha açarak yüzlerimizi sahneye dönmemizi sağlıyor. '...Her şey ama her şey zıtlık zannettiklerimizi fark etmemize ve oluşturmaya çalıştıkları birliği anlamamıza yardımcı olmak için bir öğretmen gibi karşımızda duruyor. Fakat biz doğadaki akış ve değişimi zıtlık zannetmenin sınırlılığını yaşıyoruz. Oysa değişim doğalsa sorun yok.

Açıkçası böyle bir kitap okuyacağımı düşünmüyordum; bana sürpriz oldu. Tam benim kafa kitabı diyebilirim. Çünkü Aylin Balboa ’nın dili, gündelik hayatın sıradanlığını alıp mizahla yoğururken aynı anda insanın içindeki çatlaklara dokunmayı...

Açıkçası böyle bir kitap okuyacağımı düşünmüyordum; bana sürpriz oldu. Tam benim kafa kitabı diyebilirim. Çünkü Aylin Balboa ’nın dili, gündelik hayatın sıradanlığını alıp mizahla yoğururken aynı anda insanın içindeki çatlaklara dokunmayı başarıyor. Özellikle tımarhane notları bölümünde kendimi buldum. Verdiği örnekler, kurduğu metaforlar, zihnimden geçen ama dillendiremediğim düşüncelere tercüman oldu. Hem kahkaha attım hem de hayatın acımasız gerçeklerinin dan diye yüzüme vurulduğunu hissettim. Bu tuhaf karışım bende “belki tımarhaneye yatsam daha iyi olur” dedirtecek bir his uyandırdı Balboa’nın yazdıklarıyla kendi zihnim arasında neredeyse rahatsız edici bir akrabalık vardı. Okurken tuhaf cümlelerin bana dokunduğunu fark ettim; sanki yazar benim içimde dolanan düşünceleri dillendirmişti. En çok da şu alıntı beni anlatıyor: “İçimde atlar var. ‘Başım ağrıyor ulan benim!’ diyen atlar var. ‘Duydunuz mu veledizinalar, size söylüyorum, başım ağrıyor lan benim!’ diyecek kadar ileri giden atlar bile var. Var bunlar, boş değilim. Ama nallıyorum onları. Çünkü bir tatsızlık çıksın istemiyorum.” Bu satırların absürtlüğü bana hiç yabancı değil; çünkü o atlar zaten kafamın içinde. Kimi başımın sağ tarafında volta atıyor, kimi alın kemiğime park etmiş sigara içiyor. Arada biri, “Başım ağrıyor ulan benim!” diye bağırıyor, ben de kimin başı ağrıyor artık bilemiyorum. O kadar gürültü yapıyorlar ki dış sesleri duyamaz hale geldim; biri bana seslense bile atlardan önce sıra beklemesi lazım. Hatta geçen gün markette kasiyer bana bir şey sordu, ama ben sadece bir atın “kart mı, nakit mi?” diye kişnediğini hatırlıyorum. Başımın içi tam bir hipodrom: yarış var, kavga var, dedikodu var… ama varılan hiçbir yer yok. Sonuç olarak Belki Bir Gün Uçarız , bana yalnız olmadığımı hissettiren bir kitap oldu. İçimdeki tuhaflıkların, çelişkilerin, bastırılmış çığlıkların aslında başka ruhlarda da yankılandığını gördüm. Mizahıyla, kırılganlığıyla, en sıradan anları bile varoluşsal bir soruya dönüştüren diliyle Balboa bana kendimi okuttu. Ve evet, bu kitap tam anlamıyla “benim kafa kitap.” Okuyum diyeceğim de okumayın bu kitap artık benim :D

Shakespeare burada aşkı bir duygudan çok, bilinçdışının rastlantısal oyunu olarak sunar. Rüya ile gerçek, arzuyla akıl arasındaki sınırlar silinir. Orman, bastırılmış arzuların sahnesidir; karakterler orada kim olduklarını unutur, tıpkı bizlerin...

Shakespeare burada aşkı bir duygudan çok, bilinçdışının rastlantısal oyunu olarak sunar. Rüya ile gerçek, arzuyla akıl arasındaki sınırlar silinir. Orman, bastırılmış arzuların sahnesidir; karakterler orada kim olduklarını unutur, tıpkı bizlerin arzular karşısında unuttuğu gibi. Belki de Shakespeare’in asıl sorusu şudur: Aşk mı bizi büyülüyor, yoksa biz mi kendi büyümüzün içinde kayboluyoruz? Bana kalırsa büyü aşktır; çünkü hiçbir gerçek, insanı bu kadar güzel kandıramaz.

Felaketzedeler Evi’ni okurken, şizofreninin hayatı nasıl alt üst edebileceğini her cümlede hissettim. William Figueras’ın zihninde, hastalığın yarattığı kaos ve yalnızlık, kelimeler aracılığıyla öyle yoğun aktarılıyor ki, okurken adeta...

Felaketzedeler Evi’ni okurken, şizofreninin hayatı nasıl alt üst edebileceğini her cümlede hissettim. William Figueras’ın zihninde, hastalığın yarattığı kaos ve yalnızlık, kelimeler aracılığıyla öyle yoğun aktarılıyor ki, okurken adeta sarsılıyorsunuz. Sevdiği kadınla kurduğu bağ ve bu bağın sınırları, romanın kalbini oluşturan duygusal yoğunluğu yaratıyor. Kadınla olan ilişkisi ve sonrasındaki içsel mücadele, William’ın savruluşunu ve yazma ihtiyacını derinlemesine hissettiriyor; yazdığı şeylerin bir kısmını yok etmesi, yaşadığı içsel çalkantıyı sembolize ediyor. Askerlikle ve diğer sosyal bağlantılarla olan ilişkilerindeki kopukluklar, hem karakterin hem de hastalığın içsel yıkıcılığını gözler önüne seriyor. Rosales’in yazdıkları, sadece bir hikâye değil; zihnin kırılganlığını, çaresizliği ve insanın hayatta kalma mücadelesini anlatan bir çığlık. Kitabın beni en çok etkileyen yanlarından biri ise yazarın yazma inancı. “Sadece yazmak zorunda olduğum şeye yer var zihnimde. Umarım daha fazla yer açılır,” diyor Rosales. Bu cümle, hem William’ın hem de yazarın hayata tutunma çabasını, kayıplar ve zorluklar arasında bir umut kıvılcımı olarak gösteriyor. Her harfi, her cümlesiyle okuyucunun içini titreten bir duygu yoğunluğu var; okurken hem William’ı hem de onun içsel dünyasını adeta yaşamak mümkün. Felaketzedeler Evi, hastalık, yalnızlık, aşk ve yazma tutkusunun iç içe geçtiği, derin bir acı ve güzellik taşıyan bir roman. Rosales’in eserinde her satır, insan ruhunun kırılganlığına ve dirençsizliğine tanıklık ediyor, ve okurken sarsılmamak neredeyse imkânsız. Belki de bazı kitaplar okunmuyor, içimize bırakılıyor. Çünkü onların sayfalarında, çoktan yaşayıp susturduğumuz şeyler yeniden nefes alıyor..